Pandemi Döneminde Çeviri Trendleri

Yeni çeviri trendlerini ele aldığımız bu yazıda sürpriz olmayacak bazı tahminlerde bulunabiliriz:

  • Çeviri sektörü büyümeye devam edecek
  • Makine çevirisine direnç göstermek eşittir geride kalmak
  • Çince çeviri önem kazanıyor
  • YouTube Nesli Gen Z ve Video Çevirisi

Çeviri Sektörü Büyümeye Devam Edecek

Bugünlerde sohbet edeceğiniz her simultane tercüman, size tıpkı turizm ve havacılık gibi sözlü çeviri sektörünün de çöktüğünü söyleyebilir. Münferit oyuncular için çok karamsar bir tablo geçerli olmakla birlikte pandemi çeviri sektöründe yeni gerçeklikler yaratırken talebin farklı şekillerde devam etmesini de sağlıyor. Örneğin, zoom çeviri modülü sayesinde (çevirmenleri çileden çıkaran ses kalitesi, kopukluklar ve ekoya rağmen) tek tıkla simultane çeviri hizmeti almak çok kolay ve işin sağlıklı icra edilmesine engel olan sorunlar pandemi ile gerekçelendiriliyor. Yani simultane çevirmeniniz kabinin dışına çıkıp kendisine zor durumda bırakan durumlara itiraz etmek yerine uyum sağlıyor.

Öte yandan, Zoom sayesinde İngilizce dışındaki dillerde sözlü çeviri almak da çok kolay. İngilizce dışındaki çeviri taleplerinin artması ve her birey ve kurumun daha görünür olduğu bu küresel ortam, dil hizmetlerinin dönüşümüyle birlikte talebi de hızla artırıyor.

Yazılı çeviri hizmetlerinde ise, yeminli çeviri ile yetinen işletmelerin esnaf lokantası gibi sıkıştığı ortam söz konusu. Bu da yine lokalde karamsar bir tablo olduğunu, kuşkusuz, ortaya koyuyor. Koronavirüs dahil tıbbi gelişme ise büyük çeviri şirketlerinin baş edebileceği çok dilli tercüme taleplerini beraberinde getiriyor. Bir de makinelerin, çeviride her zamankinden daha çok rol olmasıyla birlikte çeviri pazarının manzarası da değişiyor. Çeviri beş yıl içinde aynı görünecek mi? Muhtemelen hayır.

Tercüme hizmetlerine olan talebin artmaya devam ettiği, insan çevirmenlerinin rolünün ise önemli ölçüde değişeceği bu ortamda birylerin makinelerle uyum içinde çalışması gerekecek. Makine Çevirisi demişken…

Makine Çevirisine Direnç Göstermek Eşittir Geride Kalmak

Makine çevirisi sonrası düzelti (PEMT) hizmetinin, çeviri dünyasında en önemli trend olmasını bekliyoruz. Makine çevirisi hız ve maliyet avantajı sayesinde birçok işletme için cazip bir seçenek olmaya devam ederken, bu hizmetin insan çevirisinden daha kaliteli sonuçlar ortaya koyduğunu gösteren örnekler artıyor. Bundan dolayı artık, (daha önceki içeriklerini depolamayı akıl etmiş) tercüme şirketleri ellerindeki çeviri veri tabanlarıyla kendi makine destekli çeviri algoritmalarını üretmek için yola koyulmuş durumda.

Bazı verilere bakalım. Groningen Üniversitesi (Hollanda) ve Dublin City Üniversitesi (İrlanda) tarafından yürütülen bir çalışmada popüler Warbreaker romanın bir bölümünün tercümesi için uygulanan üç çevirisi yöntemi incelendi:

・ Sıfırdan çeviri

・ İfade temelli istatistiksel makine çevirisi sonrası düzelti

・ Nöral makine çevirisi sonrası düzelti

Çalışma şunu ortaya koydu: sıfırdan çeviriye kıyasla ifade temelli istatistiksel makine çevirisinin düzeltisinde çeviri verimliliği %18 artarken, nöral makine çevirisinde bu aradan %36 oldu. Ayrıca, makine çevirisinden yararlanılan iki yöntem de çevirmenlerin daha az mola verdiklerini görüldü. Bu molalar, şaşırtıcı olmayacak şekilde, sıfırdan çeviri sırasındakilere göre daha uzun sürdü (istatistiksel algoritmada %14, nöral makine algoritmasında %25 daha uzun).

Yeni dönemde, işletmelerin makine çevirisi sonrası düzelti hizmetlerine daha fazla ağırlık vereceğini gösteriyor. Makinelerin ürettiği çeviriler mükemmel olmasa da, teknoloji “makine ve insan” iş birliğinin sadece insan çevirisine bel bağlamaktan daha güvenilir ve hızlı olduğunu göstermeye başladı.

Çince Çeviri Önem Kazanıyor

Çince (Mandarin) çeviri hizmetleri yeni bir olgu değil, fakat giderek daha önemli hale geliyor. 1979’da dış ticaret ve yatırıma açılan Çin’in yıllık gayri safi yurtiçi hasıla (GSYH) büyümesi her yıl ortalama %10 oranında gerçekleşmiş ve Çin dünyanın en hızlı büyüyen ekonomilerinden biri olmuştur. Dünya Bankası, bunu “tarihte büyük bir ekonominin en hızlı sürekli büyümesi” olarak nitelendiriyor. Satın alma gücü paritesi açısından bakıldığında Çin dünyanın en büyük ekonomisi. Aynı zamanda dünyanın en büyük üreticisi, emtia imalatçısı ve döviz rezervlerine sahip olmanın yanı sıra ABD’nin en büyük ticari ortağı ve en büyük ithalat kaynağı.

Tüm bunlar, son yıllarda Çince çeviri hizmetlerine ihtiyaç duyanların (globalde Çince-İngilizce çeviri) hızla artmasına yol açmıştır. Çince tercüme ihtiyacının artmaya devam etmesini bekliyoruz. İşletmeler günümüzde küresel ticaret konusunda ciddiyse Çin’i görmezden gelemezler. Batı dünyasında ticaret yapmaya alışkın olanlar için bu yeni kültürel unsurlara dikkat etmeyi gerektiriyor.

Yetkin bir Çince tercüman veya çevirmen, bir şirketin uluslararası arenada kendisini hedef kitleye doğru yansıtmasında büyük bir rol sahibi olacaktır. Saygı unsurunun son derece önemli olduğu bir kültürde, ne söyleyeceğinize (ve en önemlisi, ne söylemeyeceğinize) özen göstermek büyük bir fark yaratabilir. Yazının bu bölümünde Çinceyi vurguladık; ancak Japonca ve Korece gibi Uzak Doğu dilleriyle birlikte Türkiye’de İngilizceye ek birçok dile tercüme ihtiyacının artacağını söyleyebiliriz. Burada farklı dil nüansları için salt dil çevirisi yerine yaratıcı çeviri (transkreasyon) daha öncelikli hale gelecek.

YouTube Nesli Gen Z ve Video Çevirisi

Alt yazı çevirisine aşina olan dil hizmetleri sağlayıcıları açısından video çevirisi yeni bir odak alanı; çünkü bu mecradaki içerik tüketimi artarken yeni hamleler bekleniyor. Google, video içeriklere artık daha çok önem veriyor. Arama motoru raporları, web sayfalarına video dahil etmenin artık SERPS (arama motorları sonuç sayfası) konumunu daha çok iyileştirip tıklanma oranını artıracağını ve sitenize daha fazla trafik kazandıracağını ön görüyor. Bu durum da, ürün veya hizmet satmak isteyen işletmeler için daha fazla YouTube videosu ve uluslararası satışlar için daha fazla video çevirisi demek.

Bu nedenle, 2021’de video çevirilerinde önemli bir artış bekleyebiliriz. Gen neslin en çok rağbet ettiği video prodüksiyonlar tercüme hizmetlerini de bu alana kaydırıyor.  Video (ve çeviri) üretenler için daha yoğun bir trafik oluşacak gibi görünüyor.