Hukuki Çeviri Nedir?

Hukuki çeviri, toplumu düzenleyen ve devlet yaptırımıyla güçlendirilmiş bulunan kural, yasa ve özel hükümlere dayalı oluşturulmuş belgelerin bir dilden başka bir dile çevrilmesi işidir. Hukuk hayatın her alanında olduğu için hukuki çeviri de hayatın her alanında karşımıza çıkabilir. Örneğin, uluslararası bir işletme sınırları aşarak ticari faaliyetlerini genişletmek istediğinde iki taraf da yapacağı sözleşmelerde hukuki haklarının korunmasını arzu edecektir. Turist olarak gideceğimiz bir ülke için hazırladığımız belgeler de aslında hukuki çeviri hizmeti gerektirir.

Hukuki Çevirinin Kapsamı

  • Noter onayı gerektiren belgeler
  • Mahkeme Kararları
  • Şirket tescil belgeleri
  • Patent işlemleri
  • ISO ve Kalite Belgeleri
  • Kanun ve Yönetmelikler
  • Adli Çeviriler
  • Sözleşmeler
  • Yasal İşlemler
  • Hukuki Yayınlar
  • Resmi Belge ve Evraklar

Kimler Hukuk Çevirisi Yapabilir?

Üniversitelerin 4 yıllık mütercim tercümanlık bölümünden ya da meslek yüksekokullarının 2 yıllık tercümanlık bölümlerinden mezun olmuş, hukuk terminolojisine hakim ve hukuk sistemleri hakkında bilgi sahibi kişiler hukuki çeviri yapabilir. Hukuki çeviri hizmeti alacak kişi ve kurumların genelde yeminli tercümanlara başvurması ve belgeler için noter onayı alması gerekebilir.

Hukuk Çevirisi ve Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar

  • Hukuki çeviri yoruma yer bırakmaz. Kaynak metin hedef dile, hiçbir ekleme ve çıkarma olmadan çevrilmelidir.
  • Çevirmen hukuk terminolojisine ve hedef ve kaynak dilin hukuk sistemlerine hakim olmalıdır.
  • Çeviriler adalet ilkesi doğrultusunda, tarafsız bir şekilde yapılmalıdır.
  • Çeviriler gizlilik doğrultusunda yapılmalıdır.

Hukuki Çevirinin Önemi

Hukuki tercüme işlemleri sırasında yapılacak çeviri hataları sosyal anlaşmazlıkların yanı sıra çevirisi yapılan belge ve metinler işin kanuni zeminini de etkilediği için, çok daha büyük sıkıntılar yaşanmasına neden olabilir. Hukuki tercüme sırasında dikkat edilmesi gereken diğer bir konuysa, bu metinlere farklı dillerde yüklenen farklı anlamlardır. Hukuk evrensel olsa da her dilde kendi tarihi ve insanların yaşamına göre farklı değişimler geçirmiştir.

Hukuki tercümede öne çıkan bazı konuları şu şekilde özetleyebiliriz:

Hukuki söylemin niteliği 

Hukuki belgeler, kuralcı ve açıklayıcı metinler ve her iki işlevi de içeren karma metinler şeklinde düşünülebilir. Özgün belgenin dikkate alınmasını şart koşan maddeler hariç tutulursa, hedef metnin yasal etkileri olabilir.

Sisteme bağlı bir disiplin

Ulusal hukuk, ayrı ayrı gelişen ve genellikle ulusal ve dilbilimsel sınırlarla kısıtlanmış farklı sistemlerin bir karışımıdır (Groffier 1990: 314). Hukuk çevirmenleri özellikle kavram, prosedür, kurum ve kişiler başta olmak üzere kültürel terimler için eşdeğerler bulmalıdır. Bununla birlikte, Avrupa hukuku ve uluslararası hukukun geçerliliğin muazzam bir genişleme göstermesi sözleşmelerin daha standart hale gelmesine yol açıyor.

Hukuki Çeviri ve Sadakat

Hukuki çeviri uzmanları sadakati, “…hedef hukuk kültürünün biçimsel kurallarına uymak için orijinal metinde önemli değişiklikler yapmak pahasına hedef okuyucu üzerinde eşdeğer bir etki elde etmek” olarak değerlendirebilir (Sparer 1979: 78-90, Covacs 1982: 95) Bu açıdan, hukuk çevirmeni sadece iki dilli bir daktilo değil, aynı zamanda bir metin üreticisidir.

Belirsizlik ve yorumlama

Siyaset ve etikte olduğu gibi retorik alanında var olan hukuk dili, doğal dile dayanır. Bu, yasal içeriğin yorumlanmasında çok fazla belirsizliğe neden olur. Bir de buna, Türkçe gibi dillerde hukuki metinlerin yazımında dilin hoyratça kullanılması eklenince hukuk çevirmeni kapana kısılmış hissedebilir.

Bu gazete haberinde belirttiğimiz gibi hukuki tercüme en hassas yaklaşım gerektiren tercüme hizmetlerindendir. Bu yüzden tüm ciddi hukuki çevirilerde terim yönetimini ve editör desteğini tavsiye ediyoruz. Doğru hukuki tercüme hizmetleri için bize hemen ulaşın!