Çeviri Editörü Kimdir?
Modern çeviri hizmetinde editör veya çeviri editörü, başka biri tarafından çevrilmiş bir belgeyi inceleyen kişidir. On yıl öncesine göre daha hızlı tamamlanan çok aşamalı çeviri sürecindeki görevi, çevirmenin gözden kaçırdığı tüm hataları düzeltmek için çeviri, mizanpaj ve matbu belge incelemelerini kapsayabilir.

Çeviri mesleğine aşina olmayan müşterilerin veya çevirmenin kendi çevresinin bile, çevirmene tüm çeviri sürecinden sorumlu dil uzmanı olarak fazla misyon yüklemesi yaptığını söyleyebiliriz. Çeviri hizmeti belirli kalite standartları ve aşamalar dahilinde sunulur. Belirli bir alan ve müşteri projelerinde uzun bir süre (muhtemelen birkaç yüz sayfa) deneyim kazanıp geri bildirimler alan disiplinli bir çevirmenin vermesi, “editör dostu” olması ve çeviri editörünün yükünü azaltması kaçınılmazdır. Aynı düşünceden hareketle, bir çeviri ajansına iletilen dosyada çalışacak çevirmenin her konuya hakim olmasını beklemek gerçekçi olmayacak; çeviri süreci sadece çevirmenin inisiyatifinde giderse bazı hatalar oluşabilecektir. Bu yüzden en az 5+ yıl deneyime sahip, ilgili konu üzerinde binlerce sayfa çeviri yapmış ve disipliniyle bu sıfata hak kazanmış bir çeviri editörü çözüm ortağınız ise herkes rahat bir nefes alabilir.

Çeviri Editörü ve Özellikleri

Doğru Yaklaşım

Nitelikli bir çeviri editörünün en iyi özelliği, çevirinin bilimsel kadar sanatsal bir faaliyet olduğuna dair farkındalık, yani çevirmen performansına dair objektifliktir. En veciz ifadeyle editör yaratıcı egosuna sahip çıkabilen dil uzmanıdır. Çeviri editörü kişisel seçimini empoze etmek maksadıyla, normalde mükemmel bir şekilde (veya müşteri tarafından istendiği gibi) çevrilmiş içeriği değiştirilmemelidir. Editörleri belli bir noktaya değinmeye çalışıyorsa mesajı ilk okumada alamamaları rahatsızlık kaynağı olabilir. Bazen de doğruluk yeterli olmaz ve editör güzel dille yazılmamış bir kaynak metne göre gelişen çeviriyi dilsel açıdan bir üst düzeye taşımak isteyebilir.

Çeviri Editörü ve Mesleki Vasıfları

Dil Bilgisi

Bir çeviri editörü için öne çıkan beceri, kaynak dile dair mükemmele yakın bir hakimiyet ve bunu hedef dile yansıtacak dil bilgisi donanımıdır. Buradaki bilgi noksanlıklarından ötürü çeviri düzeltim süreci eksik kalabilir; çünkü çeviri editörü yalnızca dilbilgisi, yazım ve noktalama gibi bariz görünen unsurlar üzerinde çalışmaz. Dilsel altyapı ilgili dillerde çokça içerik okuma ve dil kullanımına ilişkin bir merak ve tutku gerektirir.

Alan Bilgisi

Alan uzmanlığı diğer bir vasıftır. Medikal çeviri alanında görevlendirilen bir editörün bu alanda uzun yıllardır çeviri yaptığını ve tıp diline hakim olduğunu varsayabiliriz. İyi çeviri editörleri, hakim olmadıkları alanlarda düzelti yapmaktan kaçınır ve bir dosya üzerinde çalışmaları talep edildiğinde dilsel ve alansal uzmanlıklarının farkını açık bir şekilde belirtirler.

Ayrıntı Odaklı Olmak ve Konsantrasyon

Konsantrasyon, çeviri editörü için diğer bir özelliktir. Yorucu bir iş olduğu için çok fazla konsantrasyon gerektirir. Bir çeviri editörünün, çevirmenin gözden kaçırdığı hataları düzeltirken göz tembelliğinden kaçınması ve o proje için kullanılan stil kılavuzu gibi belgeleri sürekli akılda tutması gerekir. Bir editör yazım veya noktalama gibi bazı daha kolay sorunların yanı sıra kaynak ve hedef dil metinleri, açıklama ve biçimsel sorunları, diller arasındaki anlaşmazlıkları ve çevirmenin notlarını da kontrol eder. Tüm bu sorunları kavramak kolay değildir. Bu nedenle, bir çeviri editörünün kendini tamamen çeviriye adamış ve konsantre olması gerekir.

Ayrıntılara dikkat etmek önemlidir; küçük bazı yazım hataları çevirinin profesyonelliğini sarsabilir bu nedenle tüm detayları yakalama becerisi titiz bir yaklaşımlar gelir. Bununla birlikte, mesleki tüm nitelikleri sonradan edinilebilse bile titiz ve disiplinli yaklaşım kişilikle de alakalıdır. Editör açısından en zor görev, tüm olası sorunları ardışık bir şekilde göstermektir. Bir editör bir değişikliğe işaret eder ve ardından benzer bir değişikliği görmezden gelirse, çeviri profesyonelliğini kaybeder.

Çeviri Editörü için Neden Hesaplı Çeviri?

Çeviri, “küçük” detayların büyük farklar yaratabildiği bir faaliyettir. Revizyon sırasında ortaya çıkan her türlü atlama problemi, son içeriği olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle kaliteye ve ayrıntılara dikkat etmek, çeviri editörü olmak isteyen herkes için önemli bir özelliktir. Hesaplı Çeviri, stil kılavuzu başta olmak üzere tüm çeviri süreçlerini belirli standartlar üzerinden yürütür. Bir çeviri konusunda yeterince yetkin olmayan veya internet okuryazarlığı sınırlı editörlerle çalışmaz. Müşterilere kaynak metinleri konusunda bile geri bildirimler sunar.

Referanslar: ISO 17100 standardı